Kunst & Cultuur

Met voorlezen hoef je nooit te stoppen. En je hoeft ook nooit te stoppen met je te laten voorlezen. Schrijvers Bart Chabot, Kader Abdolah en Marion Bloem zijn daarom in de pen geklommen. Het resultaat? Drie prachtige verhalen om lekker bij weg te dromen.

'Chanson' is simpelweg het Franse woord voor 'lied'. Maar chansons zijn zo veel meer dan dat: typische Franse zangkunst in poëtische, verhalende levensliederen. In het nieuwe seizoen van CHANSONS!! - met twee uitroeptekens dit keer - zetten Matthijs van Nieuwkerk en Rob Kemps de volgende stap in hun missie om het Franse chanson op de kaart te zetten. Zij doen dit wederom in hun lievelingsstad: Parijs.

Podcasttip! In De Nederpopcast duiken Carolien Borgers en Tim Treffers in de geschiedenis van de Nederlandse popmuziek. Het eerste seizoen staat de onderbelichte rol van vrouwen in de Nederpop centraal. En het tweede seizoen vertelt de verhalen van Nederlandse bands en artiesten die súpersterren zijn in het buitenland. Groot over de grens dus!

In de docu Margaret Atwood - De kracht van het woord volg je de Canadese schrijfster een jaar lang tijdens haar lezingen, familiefeestjes, een bezoek aan Amsterdam, signeersessies en de set van op haar roman gebaseerde dramaserie. Het gaat over haar activisme, haar schrijverschap en haar oog voor detail. Maar de docu is extra speciaal omdat voice-overs haar proza en poëzie tot leven brengen.

In 25 jaar Nederlandse Dansdagen zie je bijzondere balletten en choreografieën zien uit het archief van de Nederlandse Dansdagen. Jan Kooijman en internationaal gerenommeerd danser Redo geven commentaar op de getoonde stukken. Maar ze leggen ook meer uit over het vakmanschap van zowel de klassiek geschoolde dansers als van de breakdancers. Ook vertellen de presentatoren meer over de rol van dans in hun leven.

Ik verzonk deze week in de podcast Levenslied. Daarin spiegelt schrijver, historicus en filosoof Philipp Blom gebeurtenissen van vandaag aan eeuwenoude muzikale reflectie en expressie. In de vijfdelige podcastserie staat het thema Oorlog en Vrede centraal. Mij raakte vooral de aflevering Verlies.

Een aria is een lied voor één zanger, waarin een gevoel tot uitdrukking wordt gebracht. Het is een moment in een opera waarop het personage even stilstaat en reflecteert. De meest beroemde aria’s hoor je nu in het nieuwe seizoen van het programma ARIA, dat op zoek is naar de nieuwe operaster van Nederland.

De eerste aflevering had meer dan een miljoen kijkers en dat verbaasd mij niets want het is een echt familieprogramma. Alle aria's en opera's worden toegankelijk uitgelegd, en het programma heeft alle succeselementen: muziek, wedstrijd, emotie en gezelligheid.

Rampvlucht is een benauwende, op de werkelijkheid gebaseerde thriller over de vliegramp in de Bijlmer én de vele vragen en mysterieuze gebeurtenissen die Nederland daarna in hun greep houden. De serie doet dertig jaar na dato recht aan de slachtoffers, maar legt ook het politieke en journalistieke spel bloot. De scènes in de Bijlmer en het fenomenale spel van Joy Delima zijn indringend. Je wordt helemaal meegezogen naar 1992.

De dynamische, speelse en grafische kunstwerken van Keith Haring kent ie-de-reen: graffitikunst met strakke lijnen, felle kleuren en duidelijke boodschappen over LGBTQIA+, aids en apartheid. Maar wie is Keith Haring eigenlijk? Wat gaat er schuil achter zijn werk? En waarom veroorzaakte het wereldwijd een revolutie in de popcultuur en de internationale kunstwereld?

Hoe muziek werelden schildert, je meeneemt, ver weg in tijd en ruimte – dat laat Modest Moesorgski je ervaren in zijn wereldberoemde Schilderijententoonstelling. Geen wonder dat dit werk sinds 1922 met stip in de top tien van meest populaire orkestwerken staat.

Juist in de Iraanse strijd voor vrouwenrechten is het vrouwelijk perspectief van essentieel belang. Maar de wereld van fotografie wordt in het land volledig gedomineerd door mannen. En fotografen hebben het in Iran überhaupt niet gemakkelijk, want beelden worden gecensureerd door het regime.

Toch is er een generatie jonge fotografen die de wereld een vrouwelijk kijk wil geven op het land. De camera is voor hen een middel om zich te bevrijden.

Een midzomernacht, feeën in een fonkelend bos, betoverende liefde … Je hoort het allemaal in A midsummer night's dream van de Duitse componist Felix Mendelssohn, gebaseerd op Shakespeares gelijknamige toneelstuk. Mendelssohn weet de fantasiebeelden perfect in muziek te vangen. Je beleeft echt even een magische, sprookjesachtige zomeravond.

Wat maakt de een mee, wat de ander niet meemaakt op het gebied van inclusiviteit? En wat doet dat met de ander? In Over Kleur Gesproken wisselen witte makers en makers van kleur uit de televisie- en filmindustrie met elkaar van gedachten. De gesprekken gaan expliciet over kleur en representatie. Samen proberen ze te ontdekken hoe ze de disbalans kunnen veranderen.

Waarom zijn de dingen zoals ze zijn en doen we de dingen zoals we ze doen? En hoe komen we verder? Winnaar publieksprijs Leids Cabaret Festival Kasper van der Laan legt het je graag uit in zijn bejubelde (★★★★★ van NRC) debuutvoorstelling 1 Kilo.

'Wat ik denk: ook dat wat je niet bent, bepaalt je, zoals datgene wat je bent kwijtgeraakt'. Deze passage uit het boek Kom Hier Dat Ik U Kus van de Vlaamse Griet Op de Beeck is mij altijd bijgebleven. En nu is er een verfilming van het indringende en hartverscheurende portret van Mona. Ze staat haar hele leven aan de zijlijn, geconditioneerd om zichzelf weg te cijferen en het anderen naar de zin te maken. Tot het echt niet langer kan.

Ik neem je mee naar 1982. Het jaar waarin we ons verwonderen als de eerste CD op de markt komt. En wat staat er dan op die CD's? Het is onder andere het jaar van die hotte boys van Duran Duran en Doe Maar. In het muziekprogramma Blokhuis Extra neemt Leo Blokhuis je kriskras door de popmuziek uit het jaar 1982.

Welke tentoonstellingen kun je momenteel eigenlijk bezoeken? In het programma Nu te Zien! gaan museumdirecteuren naar een ander museum. Daar vertellen zij wat zij zo bijzonder vinden aan de tentoonstelling en bij welke kunstwerken je echt even stil zou kunnen staan.

Muziekplatform 3voor12 sleepte De Popkast mee naar het festival Into the Great Wide Open op Vlieland en strikte artiesten als Nana Adjoa, S10 en Tim Knol voor miniconcerten. Het resultaat? Intieme, zonnige en soms rauwe sessies met de prachtige duinen als achtergrond.

Kijk bijvoorbeeld hoe S10 plaats neemt achter het gordijntje. Dichtbij de plek waar haar laatste album Vlinders ontstond speelt ze de nummers Jupiter, Laat Me Los, Vleugels en Dans Mij Naar Huis. Ook vertelt ze over haar liefde voor Stockholm, Yung Lean en haar favoriete pet.

Mijn Vader is een Vliegtuig volgt het verhaal van Eva (gespeeld door Elise Schaap). Wanneer haar moeder plotseling overlijdt, merkt Eva hoe ontwrichtend het is dat ze niets weet over haar verleden. Haar vader (Pierre Bokma), die al dertig jaar in een psychiatrische inrichting woont, is ineens de enige bron van informatie. Maar hoe betrouwbaar is hij? Gedreven door de vrees dat ze ook haar verstand zal verliezen begint Eva een zoektocht naar haar verleden.

De film begint misschien wat saai maar het is het doorkijken waard want stukje bij beetje voel je hoe Eva's verdriet, paniek en verwarring toenemen, hoe ze de grip op de realiteit verliest. Alle lof dus voor Elise Schaap, die met haar spel ook een nominatie voor een Gouden Kalf in de wacht sleepte. Maar ondertussen is Pierre Bokma in de vaderrol al even overtuigend. Door zijn wezenloze, ijzingwekkende en soms sprankelende blik blijf je kijken.

De verlegen componist en organist Anton Bruckner (1824-1896) was altijd op zoek naar liefde. Om de haverklap was hij verliefd op een voor hem onbereikbare vrouw. Niet zo gek dus dat hij een van zijn symfonieën betittelde als zijn 'Romantische symfonie'.

Hadewych Minis won deze maand de Theo d'Or, de belangrijkste prijs in de Nederlandse toneelwereld. Maar je hoeft niet naar het theater om dat geprezen spel van Hadewych Minis te zien. De actrice speelt namelijk ook de hoofdrol in The Spectacular, een vierdelige serie gebaseerd op de waargebeurde aanslag die de IRA in Nederland pleegde in 1990.

Mike Boddé vindt dat er te duur en te ingewikkeld wordt gedaan over klassieke muziek. Dat eeuwige onderscheid tussen hoge en lage kunst is volgens hem allang achterhaald. En dat hoor je duidelijk in de nieuwste aflevering van Podium Klassiek (de opvolger van Podium Witteman), waar Boddé huispianist is. Het programma werd zondag afgetrapt door een nieuw presentatieduo: Floris Kortie en - jawel - de onvolprezen Dieuwertje Blok!

Het werk van de Nederlands-Surinaamse kunstenaar Natasja Kensmil (winnares van de Johannes Vermeerprijs 2021) ontregelt mij keer op keer. Het zijn duistere tekeningen en schilderijen over de Nederlandse en internationale geschiedenis. Werken over macht, ijdelheid, onderdrukking. Werken die historische figuren toetakelen en kritisch bevragen.

Reinbert de Leeuw is de meest originele vertolker van de muziek van Erik Satie. Zijn versies van de werken van de Franse componist zijn tergend langzaam en uniek. Daardoor is het werk van Satie in de jaren 70 herontdekt door het grote publiek. Van een componist die leuke niemendalletjes schrijft, wordt hij opeens een eigenzinnig modernist met een duidelijke visie.

In het muziekprogramma Back To North Sea Jazz beleef je elke week de beste concerten van het legendarische, Rotterdamse festival. Met o.a. optredens van Marcus Kind, Jett Rebel en Oleta Adams.

Als jij liggend op de bank met een doos After Eights hebt genoten van The Crown, dan ga je zeker genieten van Victoria. Niet gek ook, want beide series vertellen het verhaal van een jonge vrouw die van de één op de andere dag koningin wordt. Al zit er bij Victoria iets meer vaart in en kan het - eerlijk is eerlijk - niet helemaal tippen aan ‘t verpletterende oog voor detail van The Crown. Dat wil niet zeggen dat Victoria niet mooi gemaakt is, want dat is ‘t zeker. Het acteerwerk, de decors en de kostuums zijn om door een ringetje te halen.

Wat als Bach de vervolging van LGBTQIA+ mensen op muziek had willen zetten? Dat onderzoekt de Utrechter Passion, een versie van Bachs iconische Johannes Passion met een nieuw libretto. Maar in plaats van de lijdensweg van Christus richt het verhaal zich op het leed van LGBTQIA+ mensen, die werden en worden gediscrimineerd en vermoord vanwege hun gender of seksualiteit.

Met haar unieke stem en poëtische teksten wordt de Canadese zangeres en songwriter Joni Mitchell (1943) het vrouwelijk boegbeeld van de hippiegeneratie van de late jaren 60. Haar album Blue is nog altijd een van de beste uit de muziekgeschiedenis: het is overweldigend persoonlijk en openhartig.

Dan heb ik een leuke tip voor je: de podcast Het beste van Biesheuvel, vol verhalen van Maarten Biesheuvel die hij op de radio voordroeg. Biesheuvel-kenner Erik de Bruin voorziet de verhalen – in gesprek met Remy van den Brand – van toelichting en context.

De avonden worden korter worden en de zomer loopt ten einde. Maar niet getreurd want we hebben een goede manier gevonden om nog een beetje in het zomerse gevoel te blijven: de opname van het Prinsengrachtconcert op de betoverende Prinsengracht in Amsterdam.

Frida Kahlo. Haar werk is intens en soms keihard, maar ook vol liefde en kleur. Net als haar leven. Wat is het verhaal achter de rebelse kunstenaar? Jeroen Krabbé reist naar Mexico, Amerika en Frankrijk om de plekken te bezoeken die een belangrijke rol hebben gespeeld in haar leven en werk.

Heb je ooit een dansvoorstelling van Ohad Naharin gezien? De Israëlische Naharin is al drie decennia een van de beste choreografen ter wereld. De bewegingstaal die hij bedacht hoort tot de belangrijkste vernieuwingen in de moderne dans. Dit wil je echt een keer gezien hebben!

In de nieuwe achtdeligedramaserie Sihame is een jonge vrouw uit op wraak nadat er een seksvideo van haar online is geplaatst. Zowel on- als offline wordt ze aan de schandpaal genageld. Haar kans op een normaal leven lijkt voorgoed voorbij. Sihame ziet nog maar één uitweg: wraak nemen.